Cẩm nang sống đáng giá

9 Quét mặt không bắt buộc phải đồng ý: còn cách khác thì không được chỉ cho bạn quét mặt, bạn không đồng ý thì phải đưa cách khác

Tiền: Không tốnThời gian: ÍtÝ chí: Chút ítLợi ích: VừaLoại lợi ích: TiềnChứng cứ AChỉ áp dụng ở Trung Quốc

Chỉ cần có cách khác giải quyết được việc, đối phương không được bắt bạn chỉ quét mặt. Bạn không đồng ý thì họ phải đưa ra cách khác thuận tiện, không được ép buộc. Phòng khách sạn, nhà tắm, phòng thay đồ và nhà vệ sinh công cộng đều cấm lắp thiết bị nhận diện.

Xem chi tiết
Chi phí

Không tốn đồng nào. Khi bị yêu cầu quét khuôn mặt, bạn chỉ cần hỏi một câu: "Có cách xác minh nào khác không?" Nếu bên kia bảo không có, bạn hãy yêu cầu họ cung cấp một cách khác. Điểm khó là bạn phải dám mở lời hỏi thẳng trước mặt người ta.

Lợi ích

Biện pháp quản lý an toàn ứng dụng công nghệ nhận diện khuôn mặt nêu rõ: "Trường hợp đạt được cùng mục đích hoặc đáp ứng yêu cầu nghiệp vụ tương đương mà có phương thức kỹ thuật khác ngoài nhận diện khuôn mặt, thì không được lấy công nghệ nhận diện khuôn mặt làm phương thức xác minh duy nhất. Cá nhân không đồng ý xác minh danh tính qua thông tin khuôn mặt thì phải cung cấp phương thức khác hợp lý, thuận tiện." Văn bản này cũng quy định: "Bất kỳ tổ chức hay cá nhân nào cũng không được lấy lý do làm thủ tục nghiệp vụ, nâng cao chất lượng dịch vụ để dẫn dắt sai lệch, lừa dối hoặc ép buộc cá nhân chấp nhận công nghệ nhận diện khuôn mặt để xác minh danh tính." Trường hợp xử lý thông tin khuôn mặt dựa trên sự đồng ý của bạn, bên xử lý phải có được "sự đồng ý riêng biệt được đưa ra một cách tự nguyện, rõ ràng trên cơ sở đã được thông báo đầy đủ": họ phải hỏi riêng đúng việc này và bạn đồng ý riêng mới tính. Bạn có quyền rút lại sự đồng ý, và bên xử lý phải cung cấp phương thức rút lại thuận tiện. Việc xử lý thông tin khuôn mặt của người chưa thành niên chưa đủ 14 tuổi bắt buộc phải có sự đồng ý của cha mẹ hoặc người giám hộ khác. Việc lắp đặt thiết bị nhận diện khuôn mặt ở nơi công cộng "phải cần thiết để bảo vệ an ninh công cộng", đồng thời phải đặt biển cảnh báo ở vị trí dễ nhận biết. Bên trong các không gian mang tính riêng tư ở nơi công cộng như phòng khách sạn, nhà tắm công cộng, phòng thay đồ công cộng và nhà vệ sinh công cộng, bất kỳ tổ chức hay cá nhân nào cũng không được phép lắp đặt. Dữ liệu khuôn mặt phải được lưu trữ ngay trong thiết bị nhận diện, không được truyền ra ngoài qua mạng internet. Có hai trường hợp ngoại lệ: luật hoặc quy định hành chính có quy định khác, hoặc đã có được sự đồng ý riêng biệt (toàn quốc, thi hành từ ngày 1/6/2025)

Mức chứng cứ

A

Nguồn

国家互联网信息办公室、公安部 (2025). 人脸识别技术应用安全管理办法(第 19 号令,第十条、十二条、十三条、十五条,2025 年 6 月 1 日起施行). https://www.cac.gov.cn/2025-03/21/c_1744174262156096.htm

Ghi chú

Chỉ tham khảo TQ: Tình huống bạn hay gặp nhất là cổng ra vào khu chung cư, ứng dụng thuê nhà, phòng tập gym hoặc khách sạn đòi quét khuôn mặt của bạn. Khi nhân viên nói "hệ thống bên em chỉ hỗ trợ quét mặt", bạn hãy đọc nguyên văn quy định cho họ nghe: "Trường hợp đạt được cùng mục đích hoặc đáp ứng yêu cầu nghiệp vụ tương đương mà có phương thức kỹ thuật khác ngoài nhận diện khuôn mặt, thì không được lấy công nghệ nhận diện khuôn mặt làm phương thức xác minh duy nhất". Sau đó, bạn yêu cầu họ cung cấp cách xác minh khác như quẹt thẻ, nhập mật khẩu hoặc xuất trình giấy tờ tùy thân. Nếu họ vẫn từ chối, bạn hãy phản ánh lên cơ quan quản lý không gian mạng địa phương. Trường hợp nhà nước có quy định riêng về xác minh danh tính bằng khuôn mặt, chẳng hạn trong một số dịch vụ tài chính hay thủ tục hành chính công, thì bạn tuân thủ theo các quy định đó. Dữ liệu khuôn mặt khác mật khẩu ở chỗ một khi đã rò rỉ thì bạn không thể thay đổi được, nên nó xứng đáng được bảo vệ cẩn trọng hơn mật khẩu. Tổ chức lưu trữ thông tin khuôn mặt của từ 100.000 người trở lên bắt buộc phải đăng ký với cơ quan quản lý không gian mạng cấp tỉnh trở lên trong 30 ngày làm việc. Bạn có thể hỏi họ đã đăng ký với cơ quan quản lý chưa, vì đó cũng là cách nhận biết bên thu thập có làm việc chính quy hay không. Về quyền xem, sửa, xóa thông tin cá nhân của mình, bạn xem mục 8. Người khác mượn khuôn mặt của bạn để làm khoản vay của chính họ là chuyện khác, xem phần 8, mục 45 (giúp quét mặt, làm người chứng kiến).