11 Đừng uống rượu trong lúc dùng cephalosporin, metronidazol và thuốc kháng khuẩn cùng loại, cho tới 7 ngày sau khi ngừng; thuốc có cồn như Hoắc hương chính khí thủy, siro ho cũng đừng đụng tới
Một số loại cephalosporin và metronidazol gặp cồn sẽ gây đỏ mặt, ra mồ hôi, hồi hộp, nặng thì khó thở, tụt huyết áp. Hoắc hương chính khí thủy hay siro ho có cồn cũng gây phản ứng này, không riêng rượu bia. Bạn đừng đụng vào từ lúc dùng thuốc đến 7 ngày sau khi ngừng.
Xem chi tiết
- Chi phí
Không tốn đồng nào. Bạn bỏ rượu hơn một tuần, và trước khi uống thuốc khác thì liếc xem thành phần có cồn (etanol) không.
- Lợi ích
Hiện tượng này gọi là phản ứng kiểu disulfiram. Năm 2023, Cục Quản lý Dược phẩm tỉnh Phúc Kiến đăng bài phổ biến kiến thức dùng thuốc an toàn. Bài viết nói rằng uống rượu trước hoặc sau khi dùng một số thuốc nhóm cephalosporin có thể gây phản ứng này. Bài viết cho biết điều này "sẽ gây hại nghiêm trọng cho sức khỏe, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng". Triệu chứng gồm mặt đỏ bừng, ra mồ hôi, tim đập nhanh, nặng hơn thì khó thở, huyết áp tụt, sốc phản vệ. Bài viết liệt kê các thuốc theo sách "Dược điển nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa: Lưu ý khi dùng thuốc lâm sàng", gồm cefazolin, ceftriaxon, cefoperazon, metronidazol, tinidazol, furazolidon và một số thuốc khác. Bài viết ghi rõ: "trong 7 ngày sau khi dùng thuốc, cấm uống rượu và dùng thuốc, thức ăn có cồn", ví dụ sô-cô-la nhân rượu và Hoắc hương chính khí thủy. Lý do là loại enzyme bị thuốc ức chế thường cần 4 đến 5 ngày mới hồi phục. Một bệnh viện ở Quảng Châu tổng hợp 82 ca bệnh trong 2 năm. Nhóm cephalosporin gây ra 57 ca (69,51%), nhóm nitroimidazol (như metronidazol và tinidazol) gây ra 10 ca (12,20%). Cồn đến từ đồ uống có cồn ở 40 ca (48,78%) và từ thuốc có etanol ở 31 ca (37,80%). Trong số thuốc có etanol, loại uống gồm Hoắc hương chính khí thủy, siro ho, cao lỏng ích mẫu và một số thuốc khác. Trong 82 ca có 68 ca nhẹ, 9 ca vừa, 5 ca nặng; triệu chứng dịu đi trong 1 đến 3 giờ và không có ca nào tử vong. Tờ hướng dẫn metronidazol của Mỹ yêu cầu không uống rượu trong lúc dùng thuốc và ít nhất 3 ngày sau khi ngừng, đồng thời không dùng sản phẩm có propylen glycol.
- Mức chứng cứ
B
- Nguồn
福建省药品监督管理局（福建省药品科普与监管数据中心）(2023). 2023年“全国安全用药月”原创科普小知识——为什么吃头孢不能喝酒. https://yjj.scjgj.fujian.gov.cn/ztzl/kpzl/qgaqyyy/202312/t20231215_6334595.htm；房财富, 涂星, 刘韬, 黄红兵, 邱孟, 梁蔚婷 (2015). 我院双硫仑样反应82例分析. 中国药房, 26(29):4089-4091. https://doi.org/10.6039/j.issn.1001-0408.2015.29.19；Pfizer (2026). FLAGYL 375 (metronidazole) capsules, prescribing information: Contraindications, Interaction with Alcohol. DailyMed. https://dailymed.nlm.nih.gov/dailymed/drugInfo.cfm?setid=a2883ca1-5a9a-4259-9d80-46ab67274384
- Ghi chú
Không phải loại cephalosporin nào cũng gây phản ứng này, nhưng người thường khó phân biệt, nên bạn dùng loại nào cũng cứ kiêng rượu như vậy cho đỡ rắc rối. Khi bác sĩ kê cephalosporin hay metronidazol, bạn chủ động nói mấy ngày gần đây mình có uống rượu hay không. Bài phổ biến đó khuyên cả 3 ngày trước khi dùng thuốc cũng đừng uống, đồng thời thừa nhận hiện chưa có khuyến cáo chính thức nào về khoảng cách này. Nếu bạn thấy đỏ mặt, hồi hộp, hãy ngừng ngay thứ có cồn. Bài viết nói ca nhẹ tự dịu đi, ca nặng phải đưa đến bệnh viện. Trong lúc dùng paracetamol cũng đừng uống rượu, bạn xem mục 1 (paracetamol). Mức chứng cứ định B vì bằng chứng là các ca bệnh được tổng hợp lại và tờ hướng dẫn thuốc, không có nhóm đối chứng. Mức lợi ích xếp loại "nhỏ": cả 82 ca đều dịu đi trong vài giờ, không ai tử vong, và chỉ có 5 ca nặng. Có người say rượu thì chăm sóc thế nào, xem phần 13, mục 46 (có người say rượu).