1 Con nói đau dữ đột ngột, lại ngày một nặng hơn, lập tức đi bệnh viện, đừng cho nó nhịn tới tan học
Có những bệnh phải tính bằng giờ. Con trai bỗng đau dữ dội một bên bìu, có thể là xoắn tinh hoàn: mạch máu nuôi tinh hoàn bị vặn, máu không tới được. Xử lý trong 6 tiếng thì giữ được tinh hoàn 97,2%; kéo tới 19–24 tiếng chỉ còn 42,5%. Cơn đau này không đợi được tới giờ tan học.
Xem chi tiết
- Chi phí
Không tốn tiền. Bạn xin nghỉ nửa ngày, rồi dẫn con đi khám cấp cứu.
- Lợi ích
Nhóm tác giả tìm đủ theo quy trình chuẩn 30 nhóm báo cáo ca bệnh, gồm 2.116 bệnh nhân xoắn tinh hoàn, rồi gộp lại để xem. Trong đó 1.283 ca được thống kê theo từng bậc 6 tiếng. Tính từ lúc bắt đầu đau, tỷ lệ giữ được tinh hoàn là 97,2% ở mốc 0 đến 6 tiếng, 79,3% ở mốc 7 đến 12 tiếng và 61,3% ở mốc 13 đến 18 tiếng. Tỷ lệ này là 42,5% ở mốc 19 đến 24 tiếng, 24,4% ở mốc 25 đến 48 tiếng và 7,4% khi quá 48 tiếng. Gộp thành các đoạn lớn thì trong 12 tiếng là 90,4%, từ 13 đến 24 tiếng là 54,0%, quá 24 tiếng là 18,1%. Tác giả kết luận rằng thời gian còn giữ được có thể dài hơn mốc 6 đến 8 tiếng thường được nói. Vì vậy, dù con đã đau rất lâu, bạn vẫn nên đưa đi xử lý, đừng nghĩ "gì cũng trễ rồi" mà không đi. Dữ liệu nhập viện trẻ em ở Mỹ trong ba năm 2000, 2003 và 2006 ghi nhận 2.443 bé trai từ 1 tháng tới dưới 18 tuổi được phẫu thuật xoắn tinh hoàn. Độ tuổi mắc bệnh có hai đỉnh: một đỉnh trong năm đầu đời, một đỉnh khi vừa bước vào tuổi dậy thì.
- Mức chứng cứ
A
- Nguồn
Mellick LB, et al. (2019). A Systematic Review of Testicle Survival Time After a Torsion Event. Pediatric Emergency Care. https://doi.org/10.1097/PEC.0000000000001287;Zhao LC, Lautz TB, Meeks JJ, Maizels M. (2011). Pediatric testicular torsion epidemiology using a national database: incidence, risk of orchiectomy and possible measures toward improving the quality of care. Journal of Urology, 186(5), 2009-2013. https://doi.org/10.1016/j.juro.2011.07.024
- Ghi chú
Bạn nên nói trước với con trai một câu: nếu bên dưới bỗng đau dữ dội thì cứ nói ngay, không cần ngại. Xoắn tinh hoàn hay gặp ở con trai vừa bước vào tuổi dậy thì. Nhiều bé ngại nói nên cố chịu; đây là kinh nghiệm của tác giả. Những bệnh cũng tính theo giờ còn có viêm ruột thừa cấp (để lâu sẽ thủng), nhiễm toan ceton do tiểu đường và viêm màng não. Phần này chưa kiểm từng bệnh xem "để chậm mấy giờ thì hỏng bao nhiêu". Tác giả tổng kết dấu hiệu chung của chúng là: phát đột ngột, cứ nặng dần, và khác hẳn mọi lần trước. Bạn xem cách nhận ra bệnh cấp và cách gọi xe ở phần 13.